Według sprawozdania PIP, blisko co szósty śmiertelny wypadek przy pracy w 2023 roku był bezpośrednio związany z upadkiem. Mimo coraz lepszych zabezpieczeń technicznych to właśnie ludzki błąd, utrata równowagi albo nagłe zasłabnięcie najczęściej prowadzą do tragicznych zdarzeń.
Dlatego, zanim pracownik rozpocznie pracę na wysokościach, pracodawca jest zobligowany do tego, by skierować go na odpowiednie badania medycyny pracy.
Badania wysokościowe to specjalny rodzaj profilaktycznych badań lekarskich, których celem jest sprawdzenie, czy pracownik może bezpiecznie wykonywać pracę na wysokości – najczęściej powyżej 1 metra.
Tego typu praca wiąże się z dodatkowymi zagrożeniami, takimi jak brak stabilnego podparcia, ryzyko upadku, trudne warunki atmosferyczne czy konieczność jednoczesnego operowania narzędziami. Dlatego podczas badań lekarz ocenia ogólną sprawność organizmu, ze szczególnym uwzględnieniem równowagi, koordynacji, widzenia i orientacji przestrzennej.
Celem badania jest potwierdzenie, że pracownik ma pełną kontrolę nad swoim ciałem i reakcjami – co w przypadku pracy na wysokości jest kluczowe dla bezpieczeństwa własnego i innych.
Badania te realizują założenia art. 229 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 maja 1996 r. – jednak ich słuszność i znaczenie wykraczają poza formalności. Chodzi o rzeczywiste bezpieczeństwo i zdolność do kontrolowania ciała w warunkach, które dla wielu osób – nawet w pełni zdrowych – bywają trudne psychicznie i fizycznie.
Obowiązek wykonania badań dotyczy każdej osoby, która ma wykonywać pracę powyżej 1 metra nad poziomem gruntu lub podłogi, bez pełnych zabezpieczeń (np. barierek ochronnych czy ścian osłonowych) – tak definiuje to § 105 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Ocena predyspozycji do pracy na wysokości dotyczy m.in.:
Badaniom podlegają także osoby, które wykonują czynności związane z montażem i demontażem elementów ponad gruntem (na wzniesieniu), pracują w strefie zagrożenia upadkiem lub obsługują urządzenia techniczne zlokalizowane powyżej określonego poziomu.
Badania wysokościowe mają na celu ocenę, czy pracownik może bezpiecznie wykonywać obowiązki na stanowiskach związanych z pracą na wysokości. Lekarz medycyny pracy skupia się na ogólnej sprawności organizmu, ze szczególnym uwzględnieniem równowagi, koordynacji ruchowej, orientacji przestrzennej oraz sprawności wzrokowo-słuchowej.
Zakres badania może różnić się w zależności od charakteru stanowiska oraz zaleceń lekarza. W razie potrzeby specjalista może zlecić dodatkową diagnostykę, aby rzetelnie ocenić zdolność do pracy w wymagających warunkach.
Do wykonania badań konieczne jest skierowanie wydane przez pracodawcę. Dokument ten powinien jednoznacznie zawierać informację, że stanowisko wymaga pracy na wysokości – w przeciwnym razie lekarz może przeprowadzić tylko badanie ogólne, bez oceny dodatkowych kryteriów.
Nie każdy pacjent może zostać zakwalifikowany do pracy na wzniesieniu powyżej 1 metra. Lekarz musi wykluczyć szereg stanów, które – choć w innych zawodach nie stanowią ograniczenia – w nietypowych warunkach tworzą realne zagrożenie.
Do przeciwwskazań zalicza się m.in.:
W części przypadków przeciwwskazanie może mieć charakter czasowy – np. po urazie, operacji lub w okresie rekonwalescencji. Wtedy lekarz może zalecić powtórne badanie po kilku tygodniach lub miesiącach. Orzeczenie o zdolności do pracy wydaje się zawsze indywidualnie, na podstawie pełnego zestawu informacji klinicznych i środowiskowych.
Masz pytania? Potrzebujesz indywidualnej oferty?
Skorzystaj z formularza zgłoszeniowego. Nasz konsultant skontaktuje się z Tobą tak szybko, jak to możliwe, by odpowiedzieć na wszystkie pytania i przygotować spersonalizowaną propozycję współpracy.
